Warmer weer door schonere lucht
17 oktober 2011
© Annemieke van Roekel
Je mag het eigenlijk niet zeggen, maar zou klimaatverandering voor Nederland ook geen prettige
kanten hebben? Meer zonnige lentedagen en minder ijskoude winters. Volgens de grafieken in de
Bosatlas van het klimaat kunnen we in de toekomst ander weer verwachten.
Of klimaatverandering door de mens wordt veroorzaakt of een grap is van moeder Aarde, dat houden
we even in het midden.
De Bosatlas van het klimaat is niet zomaar een atlas, maar ook een leesboek. Door de aandacht voor
historische weergebeurtenissen, zoals de Kleine IJstijd in de Middeleeuwen en extreme droogten
lezen we dat het weer onze voorouders regelmatig erg geplaagd heeft. Niet zelden waren de
weersomstandigheden
zelfs doodsoorzaak nummer 1.
De atlas is samengesteld door het KNMI, het nationale instituut dat het Hollands weer al
anderhalve eeuw gedetailleerd bijhoudt. Voor zeer onvolledige weergegevens kunnen we zelfs
drie eeuwen teruggaan. De alleroudste weergegevens van de Lage Landen dateren uit 1667.
Alle weermetingen tezamen leveren inzicht op in fluctuaties in ons klimaat, en zo kunnen
we het weer in de toekomst met enige voorzichtigheid zelfs voorspellen.
Nederland heeft een ‘maritiem’klimaat; door de ligging dichtbij de Noordzee en de
Atlantische Oceaan is het hier niet al te heet in de zomer en wordt de ijskou in de
wintermaanden getemperd. Doordat de Noordzee alsmaar warmer wordt en er dus meer water
verdampt, zal het hier, vooral langs de kust, in de toekomst waarschijnlijk veel meer
gaan regenen. Op de kaarten in de nieuwe atlas kun je zien dat in de vorige eeuw zowel
de zware als gemiddelde neerslag toeneemt. Meer neerslag in West-Europa gaat samen met
minder neerslag in het Middellandse Zeegebied. De oorzaak hiervan is dat de bodem daar
al zo sterk is uitgedroogd dat er minder wolken ontstaan.
Behalve trends worden in de nieuwe Bosatlas van het klimaat ook weertypen en weersverschijnselen
uitgelegd, zoals windhozen en down bursts en is er een apart hoofdstuk aan wolken gewijd.
Een heel hoofdstuk gaat over klimaatverandering.
Sinds een eeuw is de gemiddelde temperatuur op aarde met 0,8 graden Celsius gestegen; alleen als
in de computermodellen de menselijke uitstoot van kooldioxide wordt meegenomen, kan deze ‘snelle’
temperatuurstijging worden verklaard. Noordwest-Europa warmt twee maal zo snel op als de rest van
de wereld, met locaal binnen Europa de grootste verandering in delen van Scandinavië en Rusland.
Dat heeft te maken met het verdwijnen van sneeuw in die regio’s: sneeuw heeft een verkoelend effect
omdat het zonnestralen terugkaatst.
Dat het in Nederland warmer is geworden. is deels terug te voeren op de versterkte zoninstraling omdat ….
de lucht hier de laatste decennia schoner is geworden. Dus, ondanks dat er sprake is van klimaatverandering,
is er gelukkig ook goed nieuws onder de zon!
De Bosatlas van het klimaat
Noordhoff Atlasproducties, augustus 2011
112 pagina's, prijs € 24,95
ISBN: 978 9001 12089 4
